Utanç Psikolojisi ve Kişiler Üzerindeki Etkileri 21.09.2020 Öz bilinç kaynaklı bir duygu olan utanç, kişiye içsel olarak değersizlik, yetersizlik, lekelenmişlik, pişmanlık hisleri aşılayarak olumlu duyguların Damlaİzal. Sonbaharın insan üzerindeki etkileri ile ilgili detayları yazımızda bulabilirsiniz. Mevsim değişikliklerinin vücudumuzu etkilediği gerçeğini artık hepimiz kabullendik. Bu durum en çok yaşlıları, kronik hastalığa sahip olanları ve çocukları etkilemektedir. Sağlığımızı etkileyen en büyük etmen sıcak Dünyayısaran Ozon tabakası seyrelmesi sonucunda Dünya’ya güneş ışınlarının zararlı şekilde etkisi ağlamasıyla dünya üzerindeki tüm canlılara ve insanlara olumsuz etkileri oluşur. Güneş ışınlarından gelen radyoaktif ışınlara maruz kalan insanlarda cilt kanseri gibi deri kanserlerinin oluşmasıdır. DenizlerimizdekiZehirli Canlılar. Elif Özgür Özbek. Mustafa Necmi. hüseyin öztürk. Download Download PDF. Full PDF Package Download Full PDF Package. This Paper. Coğrafi Keşiflerin Olumlu ve Olumsuz Sonuçları; Temel faktör Hindistan'a giden kısa yolu bulmaktır. Geleneksel ticaret yollarının ( İpek ve Baharat yollarını) müslümanların eline geçmesi. Coğrafya bilgisinin ilerlemesi. Gemicilik sanatındaki ilerlemeler (okyanusun güçlü dalgalaırna dayanıklı gemilerin üretilmesi) OlumsuzEtkiler. 1. Daha düşük dikkat süresi. Teknolojik etkileşimlerin bu denli hızlı oluşu, çocuklar için beklemeyi zorlaştırıyor. Teknoloji sayesinde beklemek zorunda kalmıyorlar. Teknoloji hızla ilerliyor ve artık istediğimizi elde etmek çoğu zaman sadece saniyeler sürüyor, bu durum hem küçük çocukların hem de Di0A. RADYASYONUN CANLILARA ETKİSİDoğadaki doğal radyasyon uzaydan gelebilir, karada, suda ya da havadaki radyoaktif elementlerden radyasyon ise tıbbi görüntüleme cihazlarından, nükleer reaktörlerden, nükleer silah denemelerinden, günlük yaşamda kullandığımız televizyon, bilgisayar, elektronik ev aletleri ve dedektörler gibi cihazlardan radyasyon dozuna bağlı olarak hiçbir sağlık sorununa sebep olmayabileceği gibi, ölüme kadar giden ciddi etkileri de Olumlu EtkileriTıpta hastalıkların tedavisinde ve hastalıkların teşhisinde radyasyondan teknolojilerinde elektromanyetik dalgalardan yeraltı kaynaklarının tespitinde, ziraatte iş makineleri ve otomasyon sistemlerinde, zararlı bakterilerle mücadelede ve benzeri alanlarda radyasyondan Olumsuz EtkileriYüksek enerjili radyasyon, vücuttaki DNA yapısını bozabilir. Bunun sonucunda gelişim bozuklukları, kanserler, solunum ve sindirim sistemi hastalıkları, saç ve cilt rahatsızlıkları, kansızlık öncesi radyasyona maruz kalınması halinde ölü doğumlar, kas ve iskelet bozuklukları, zeka problemleri, bağışıklık sistemi rahatsızlıkları KorunmaRadyasyon yayan tıbbi cihazların yakınında zorunlu olmadıkça elektronik araçların gerekli standartlarda üretilmiş olmasına dikkat telefonu, vücuttan mümkün olduğunca uzakta fırınlar çalışırken yakın mesafede şebekelerinin baz istasyonlarının yakınında durulmamalıdır. İLKÖĞRETİM OKULU ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ PROJE ÇALIŞMASI Bu Benim Eserim Matematik ve Fen Bilimleri Proje Yarışması PROJE AMACI1. Radyasyonun canlılar üzerindeki etkilerini insanlara ve radyasyonsuz havanın olumsuz etkilerinin sonuçları PROJE HEDEFİ Radyasyonun zararlarından dolayı toplumu bu konuda bilinçlendirmek ve evlerde mikrodalga fırın kullanımını azaltmak. PROJE ÖZETİ Projemizle radyasyonun zararlarını topluma duyurmak amaçla iki saksıya buğday ekilmiş ve aynı koşullarda birini mikrodalga fırında ısıtılan suyla de normal suyla fırında ısıtılan suyla sulanan buğday büyümemiştir fakat normal suyla sulanan buğday büyümüştür. Çünkü radyasyon büyümesini şu ki ;radyasyonun canlılar üzerinde olumsuz etkileri vardır. GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER ProblemRadyasyonun etkilerini yeterince bilmiyoruz. Bu yüzden radyasyonun ortama yayılmasını sağlıyoruz. Mikrodalga fırınların radyasyon yaydığını biliyor muydunuz?HİPOTEZ;Eğer biz mikrodalga fırının canlılar üzerindeki etkisini bilmelerini sağlarsak radyasyonun yayılmasını azaltmış oluruz. buğday tohumları büyümesini gözlemledik KULLANILAN YÖNTEMLER 1-ARAŞTIRMA 2-GÖZLEM 3-DENEY 4-ANALIZ ,SENTEZ,YORUM. ULAŞILAN SONUÇLAR Diktiğimiz iki buğdaydan normal suyla sulanan buğday büyümüş, mikrodalga fırında ısıtılan suyla sulanan buğday büyümemiştir. KAYNAKLAR -canlilar-uzerindeki-etkileri/ PROJENİN TAKVİMİ 1-30 EKIM PROJENIN TESPITI 1-30 KASIM PROJE ILE ILGILI KAYNAK TARAMA 1-30 ARALIK PROJENIN YAPILMASI VE SONUÇLANDIRILMASI 1-30 OCAK PROJENIN BAŞVURULMASI PROJE BÜTÇESİ 3tl DESTEK ALINAN KİŞİ VE KURUMLAR ÖĞRETMENİMİZ LEYLA BOSTAN Radyasyonun Canlılar Üzerindeki Etkileri Nelerdir Kara Gözlü Radyasyonun Canlılar Üzerindeki Etkileri Nelerdir Radyasyonun Canlılar Üzerindeki Etkileri Radyasyon; Radyasyon ya da ışınım, bir ışık kaynağından çıkarak düz bir çizgi şeklinde bize ulaşan ince ışık demetlerine denir. Atomlardan, Güneş’ten ve öbür yıldızlardan yayılan enerjiye bu terimlerden esinlenerek ışınım ya da ışıma denmiştir. Işınımın batı dillerindeki karşılığı olan ve yine ışın anlamına gelenradyasyon terimi de sık kullanılır. Işık ışınları, ısı, X ışınları, radyoaktif maddelerin saldığı ışınlar ve evrenden gelen kozmik ışınların hepsi birer ışınım biçimidir. Radyoaktivitenin Canlılara Etkileri; Bir canlı tarafından absorbe edilen radyasyon enerjisinin bünyeye olan etkisi ikiye ayrılır. 1. Kronik 2. Akut Kronik etkiler izafi olarak küçük radyasyonlara uzun süre maruz kalınması neticesinde meydana gelir. Akut etki ise tek ve büyük bir radyasyon dozuna kısa sürede 24 saat maruz kalındığında ortaya çıkar. Radyasyonun canlılar üzerindeki etkisi "rem" birimi ile ifade edilir. Bu, X ve gama ışınlarının geçtikleri atmosferde meydana getirdikleri iyonlaşmanın bir ölçüsüdür. 5 ve daha küçük değerler izafi olarak küçük radyasyonlardır. Gözlenebilir bir etkisi olmamakla beraber 25 rem büyük radyasyon sayılır. 50 rem’lik dozajlarda kaz özelliklerinin değiştiği, 300-500 rem’lik dozlarda doktor müdahalesi olmaksızın yaşama şansı olmakla beraber, 650 rem’lik dozların öldürücü olduğu gözlenmiştir. Genel olarak radyasyona maruz kalınması halinde ömürde bir kısalma beklenir. Maruz kalınan süre veya dozajın artması ömürde beklenen kısalmanın miktarını artırır. Tablo-1 Radyasyonun Beklenen Akut Etkileri Doz rem Etkileri 0-50 Kandaki ufak değişmeler dışında bariz etkisi yok 80-120 Kusma, bulantıkişilerin %5-10 unda, yorgunluk 130-170 Kusma ve bulantıkişilerin %25 inde, radyasyon hastalığının diğer belirtileri 180-220 Kusma ve bulantıkişilerin %50 sinde, Ölüm yok 270-330 1. gün tüm kişilerde kusma sonra radyasyon hastalığının diğer belirtileri, radyasyondan 2-4 hafta sonra %20 ölüm, nekahat devresi yaklaşık 6 ay sürer 400-500 1. gün tüm kişilerde kusma, radyasyon hastalığı belirtileri, 1 ay içerisinde %50 ölüm, nekahat süresi 6 ay 550-750 4 saat sonra tüm kişilerde kusma, %100’e yakın ölüm, pek az yaşabilenlerde nekahat süresi 6 ay 1000 1-2 saat içinde tüm kişilerde ölüm, büyük bir ihtimalle kurtulan olmaz 5000 Bir hafta içerisinde tüm maruz kalanlar ölür Radyasyonun Diğer Etkileri; Radyoaktivitenin mutasyon gibi zararlı etkileri de vardır. Mutasyon Nedir? Mutasyon bir canlının vücudunda meydana gelen olumsuz yöndeki değişikliklerdir. Mutasyonlara radyasyon veya kimyasal maddeler neden olur. Radyasyonun veya kimyasal maddelerin canlılar üzerindeki etkileri her zaman zararlıdır. Örneğin günümüzden yaklaşık 55 yıl önce 1. Dünya Savaşı’nda Japonya’nın Hiroşima kentine atom bombası atılmıştı. Atom bombası atıldığı yerin çevresine radyasyon yaydı ve bu, insanlara çok büyük zararlar verdi. İnsanların birçoğunun ölmesine veya ciddi şekilde hastalanmalarına neden oldu. Hatta insanların vücutlarındaki bazı sistemleri bile bozduğu için bu insanların ileride doğan çocukları da hasta veya sakat doğdular. Buna benzer bir olay da 1986 yılında Rusya’nın Çernobil kentinde meydana gelmişti. Çernobil’de bir nükleer santralda patlama meydana gelmiş ve bu yüzden tüm kente ve çevresine radyasyon yayılmıştı. Aynı Japonya’da olduğu gibi orada yaşayan insanlar ve onların sonradan doğan çocukları, radyasyonun sebep olduğu mutasyonlar nedeniyle sakat kalmışlar veya ölmüşlerdi. Görmüş olduğunuz resimler hep radyasyon nedeniyle mutasyona uğramış insanların ve diğer canlıların nasıl sakat kaldıklarını göstermektedir. Mutasyonlar canlılara hep zarar verirler. Onları ya sakat bırakırlar, ya da hasta ederler. Eğer mutasyonlar faydalı olsalardı, Çernobil’de radyasyon sızıntısı olduğunda evrimleşip daha gelişmiş bir canlı olmak için herkes oraya giderdi. Halbuki herkes Çernobil’den kaçmıştır. Ve Çernobil’in olumsuz etkileri hala sürmektedir. Mutasyonlar bir canlının özelliklerini geliştiremezler. Hatta mutasyonlar canlıya resimlerde de görüldüğü gibi zarar verirler. Radyasyonun hiçbir şekilde canlılara yararlı olmadığı bilimsel çalışmalarla da kanıtlanmıştır ve Dünya bir daha Çernobil nükleer sızıntısı ve Hiroşima nükleer patlamaları gibi radyasyon tehlikeleri yaşamamaya çalışıyor bunlar gibi tehlikeler için büyük yatırımlar yapıp çok büyük önlemler alınıyor sizce ülkemizde de önlemler alınması gerekmez mi?….. Radyasyon Nedir ?Hepimizin bildiği gibi maddenin yapı taşı atomdur. Atom ise proton ve nötronlardan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin etrafında dönen elektronlardan oluşmaktadır. Eğer herhangi bir maddenin atom çekirdeğindeki nötronların sayısı proton sayısından fazla ise çekirdekte kararsızlık oluşur ve fazla nötronlar parçalanır. Bu parçalanma sırasında ortaya alfa, beta, gama adı verilen ve çıplak gözle görülmeyen ışınlar çıkar. Bu ışınlara “radyasyon” günümüzde doğal olarak ya da teknolojik gelişmeler sonucu üretilen bir çok cihaz radyasyon yaymaktadır. Radyasyon yayan bu maddelere ise radyoaktif madde denir. Biz hiç farkında olmadan organlarımız, dokularımız sürekli olarak radyasyonla etkileşime girmektedir. Bu etkileşim bazen gözle görülür durumlarda olurken bazen de hiç haberemiz olmadan vücudumuzu dalga, parçacık veya foton olarak adlandırılan enerji paketleri ile yayılan enerjidir ve daima doğada var olan, birlikte yaşadığımız bir olgudur. Radyo ve televizyon iletişimini olanaklı kılan radyodalgaları, endüstride kullanılan x-ışınları ve güneş ışınları günlük hayatımızda alışkın olduğumuz radyasyon ilk çağlardan beri vardır ancak insanlığın radyasyonu keşfetmesi 1896’da Fransız fizikçi Henri Becquerel’ın uranyum tuzunun ışınlar yaydığını farketmesiyle gerçekleşmiştir. Teknolojinin ve sanayinin gelişmesiyle de uranyum elementi kullanılmaya başlanmış ve radyasyonun etkileri giderek Radyasyon Girdiği ortama iyonları ayrıştıran radyasyonlara denir. İki tip iyonlaştırıcı radyasyon vardır;1 Elektromanyetik radyasyonlar Gama Y ve X ışınları elektromanyetik radyasyonlardır. Bunlar yüksek frekanslı görünen ışık ve radyo dalgaları gibi elektromanyetik dalgalardır ve dalga boyları çok küçük olmasına rağmen enerjileri Y Işınları Manyetik alanda sapmadıkları için belirli bir elektrikle yüklü değillerdir. Gama ışınları elektromanyetik dalgalardan meydana gelmiştir. Radyoaktif bozunmalar ya da nükleer reaksiyonlar sonucu oluşan kararsız atom çekirdeklerinden yayılan bir çeşit elektromanyetik Işınları Hızlandırılmış yüksek atom numaralı elektronlar hedef seçilen atomların çekirdeklerine yaklaştıklarında, yavaşlamalar olur. Bu yavaşlamalar sonucu x ışınları Parçacıklı RadyasyonAlfa α Işınları + yüklü parçacıklardan oluşur. Bu yöndeki çalışmalar alfa ışınlarının artı yüklü helyum çekirdeklerinden He++ meydana geldiğini göstermiştir. Bir kağıt parçası veya cildimiz tarafından β Işınları + ve - elektrik yüklerinden meydana gelmişlerdir. İnce bir su,metal levha yada cam tabakası bu elektronları durdurmak için ve beta ışınları atomun çekirdeğinden kaynaklanan radyoaktif ışınlardır. Her iki ışın da belirli bir kütleye sahiptir. Alfa ve beta ışınları kütleleri ve elektriksel yüklerinden dolayı, X ve gama ışınlarına göre, maddelere daha az nüfuz ederler. Ancak, bu ışınların iyonlaştırıcı etkileri daha fazladır. Nötron ve proton ise kütleleri alfa ışınlarının dörtte biri kadar olan nükleer taneciklerdir. Çeşitli nükleer reaksiyonlar sırasında çekirdekten kopan nötron ve protonlar insan sağlığı için en tehlikeli radyasyonlardır. Özellikle nötron, elektrik yükü olmadığından çok büyük nüfuz etme özelliğine sahiptir. Radyoaktif ışınların insan vücuduna etkisi bu ışınların hareketleriyle Nötronlar Bunlar radyasyonla oluşan yüksüz nedenle her maddeye kolayca doğrudan iyonlaştırıcı özellikleri yoktur. Ancak bu serbest nötronların,girdikleri maddelerin nötronları ile etkileşimleri sonucu, α β γ ve x ışınları gibi ışınımlar oluştururlar. Bu ışınlar ise etkileşme sonucu girdiği maddenin atomundan koparak iyonlaşmayı Olmayan Radyasyonlar Radyasyonlar Ultraviyole ışınları Asıl kaynağı güneştir. UV ışınları güneş tam doğarken bolca yayılmaktadır. UV ışınları beyaz elbise giyilerek engellenebilir. Bazen bu ışınlar kar veya kumdan yansıyarak kar ve güneş körlüğü yapabilir. UV’nin derine inmesi giriciliği az olduğu için büyük oranda deri ve gözleri etkilemektedir. Bu nedenle deri kanserlerinin %80’i UV ışınlarından kaynaklanmaktadır. Nitelikli Radyasyonlar Radyo dalgaları, mikrodalgalar, mobil ve cep telefonları, radyo FM ve TV vericileri, radarlar, trafolar, bilgisayarlar, akım taşıyan kablolar bu gruba girmektedirler. Radyasyonun Zararları Yukarıda bahsettiğimiz iyonlaştırıcı radyasyon, hücrenin genetik materyali olan DNA’yı parçalayabilecek kadar enerji taşımakta ve DNA’nın parçalanmasıyla hücreler ölmektedir. Bunun sonucunda doğal olarak dokular zarar görür ve kansere yol rastgele atılan radyoaktif maddeler insan, hayvan ve bitki sağlığına olumsuz etkiler yaparak çevreyi ve ekolojik dengeyi bozmaktadır. Ayrıca radyasyon canlıda genetik değişikliklere ya da vücutta kalıcı değişikliklere sebep olabilir. Radyasyonun etkileri cins, yaş ve organa göre değişmekle birlikte, çocuklar ve gelişme çağındaki gençlerde genellikle gözü etkileyerek görme bozukluğu, katarakt gibi rahatsızlıklara neden etkileri zamanla ortaya çıkmaktadır. Geçmişte yapılan nükleer silah denemelerinden dolayı radyoaktif maddelerle yüklenmiş toz bulutları, atmosferin yüksek tabakalarına ve stratosfere yerleşerek, radyoaktif yağışlar halinde yavaş yavaş yeryüzüne inmekte ve çevrenin, özellikle yüzeysel suların kirlenmesine sebep çevreye zararları sınır tanımaksızın yayılmakta ve kilometrelerce uzağa etki etmektedir. En basit örnekle ukraynadaki çernobil kazası sadece ukraynada oluşan bir kaza olarak kalmamış birçok bölgeyi etkiledeği gibi Karadeniz bölgesini de etkilemiştir. Dünyanın oluşumundan bu yana tüm canlılar iyonlaştırıcı radyasyon ile iç içe yaşıyor. Radyasyonun tıbbi gerekliliklerden dolayı alınması gereken dozun dışında, insanların doğrudan iyonlaştırıcı etkisine maruz kalması ise kesinlikle önerilmiyor. Asıl mesele ise radyasyonun iyonize edici olup olmamasıdır. Peki, günlük hayatımızda radyasyonsuz yaşamak mümkün mü? Giriş Tarihi 1800 Güncelleme Tarihi 1820 1 14 RADYASYONDAN KORUNMAK MÜMKÜN MÜ? Diğer bir radyasyon kaynağı ise uzaydır. Güneş ve yıldızların enerjisi nükleer reaksiyonlardan kaynaklanır. Dünyamıza uzaydan ısı ve ışık ile birlikte nükleer radyasyon da gelir. Dünyaya gelen bu tür ışınlara kozmik radyasyon denir. Atmosferdeki ozon tabakası tarafından bu radyasyonun çoğu soğurulsa da az bir kısmı yeryüzüne ulaşır. Kısacası radyasyondan kaçınmak mümkün değildir. Radyasyon denince ilk akla gelen X ve Gama ışınlarıdır. Her iki ışınında enerjisi çok yüksektir. Bu yüzden bu ışınların maddelere nüfuz etme özellikleri oldukça fazladır. 2 14 Radyo dinlerken, tv izlerken, evinizde kaloriferiniz sayesinde ısınırken ve hatta mangal yaparken bile radyasyona maruz kalıyorsunuz. 3 14 RADYASYONA MARUZ KALINCA VÜCUDUMUZA NELER OLUYOR? 300 ram radyasyon dozuna maruz kalan kişilerde 2 saat içinde kusma ve halsizlik başlar. Yaklaşık 2 hafta sonra ise saçlar dökülmeye başlar. Bir ay ile bir yıl arasında bu kişilerin %90'i iyileşir. Vücut tarafından alınan radyasyon dozunun artmasıyla gözlenen etkiler daha belirgin ve ciddi olmaya başlar. 400 ram radyasyon dozuna maruz kalan kişilerde birkaç saat içerisinde başlayan bulantı ve kusma dönemini iştahsızlık, halsizlik, ateş ve saç dökülmesi izler. Yaklaşık iki hafta sonra ağızda iltihaplanma görülür, ishal ile birlikte hızlı kilo kaybı başlar. Bu dozda radyasyona maruz kalan fertlerin %50'si 2 ile 4 hafta içinde ölür. 4 14 Bir insan vücudunun kısa bir süre belirli bir radyasyon dozuna maruz kalması sonucu görülebilecek rahatsızlıklar ise kişiden kişiye değişebilir. Ancak, bu rahatsızlıkların genel özellikleri şu şekilde özetlenebilir 50 ram gözlenebilir bir biyolojik etki meydana getiren en küçük radyasyon dozudur. Bu doz kandaki akyuvar sayısında geçici bir değişiklik meydana getirir. 100 - 200 ram arasında radyasyona maruz kalan bir insanda 3 saat içerisinde kusma ile birlikte yorgunluk ve iştahsızlık görülür. Bu tür hastalarda birkaç hafta içinde iyileşme gözlenir. 5 14 RADYASYON HÜCRELERE NELER YAPIYOR? Uzayda saniyede yaklaşık kilometre gibi çok yüksek hızlarla hareket eden bu ışınlar kolaylıkla insan vücuduna nüfuz edebilir ve vücudu oluşturan biyolojik hücrelere hasar verebilirler. Ayrıca bu ışınların, hücrelerin kimyasal yapılarını değiştirmeleri de mümkündür. Özellikle elektrik yüklü ışınlar saniyenin binde biri gibi çok kısa süre içinde hücre moleküllerini parçalayıp iyonlarına ayrıştırabilirler. Bununla birlikte, etrafta bulunan diğer hücreleri de fizyolojik görevlerini yapamaz duruma getirebilirler. Bütün bunların sonucunda ise radyasyona maruz kalan bir hücre ya ölür veya işlevini yitirir. Aslında az sayıda hücrenin ölmesi önemli değildir. Çünkü normal yaşamda yıpranan hücrelerin ölümü ve yerlerine yenilerin doğması doğaldır. Ancak yüksek radyasyon sonucu çok sayıda hücrenin aniden ölmesi veya normal çalışmasının bozulması canlının sağlığını önemli ölçüde etkileyecek bir olaydır.

radyasyonun canlılar üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri